Leuk, exotisch!
Het is belangrijk dat mensen begrijpen waarom het houden van een exotisch dier niet verstandig is en soms zelfs ronduit gevaarlijk, voor zowel het dier zelf, als voor de volksgezondheid en de Nederlandse fauna. Helaas floreert de illegale handel in Nederland, vooral via internet. Animal Life Foundation werkt actief aan het creëren van meer bewustheid bij consumenten en het vergroten van de alertheid bij internetproviders. Deze kunnen een belangrijke rol spelen bij het terugdringen van deze handel.
De illegale handel in exotische dieren is na de drugs- en wapenhandel de grootste illegale handel, met een geschatte minimale omzet van 20 miljard per jaar. Nederland speelt helaas een grote rol in de illegale handel in exotische dieren. Nederlandse handelaren zijn substantiële afnemers, zowel voor de verkoop in eigen land als voor de doorvoer. Schiphol, Rotterdam en Amsterdam zouden zelfs tot de belangrijkste Europese aanvoerhavens behoren. De dieren maken hun reis in luciferdoosjes, uitgeholde boeken, tussen vuile was of zelfs in flessen. De afschuwelijke voorbeelden zijn legio. Gesmokkelde papegaaien gestikt in plastic flessen, platgedrukte landschildpadden, tien hoog op elkaar gestapeld in dozen. Honderden dode gifkikkertjes uit Zuid-Amerika, bestemd voor één van de vele verkoopbeurzen.
Exotische dieren
Tegenwoordig is een hond of kat als huisdier al snel saai en gewoontjes. Steeds meer mensen schaffen daarom een exotisch dier aan. Exotische dieren zijn onder andere chinchilla´s, kameleons, slangen, schorpioenen, vogelspinnen, tropische vissen, aapjes, wasberen en prairiehondjes. Het probleem is dat deze dieren niet gedomesticeerd zijn. Een leven als huisdier zijn ze niet gewend, met als gevolg dat de dieren gefrustreerd raken, de woonomgeving vernielen en agressie vertonen. Naar schatting halen veel dieren het eerste jaar niet.
De grootste groep geïmporteerde exoten bestaat uit vogels en vissen, gevolgd door ongewervelde dieren als spinnen en schorpioenen. Daarnaast worden ook reptielen, amfibieën en zoogdieren geïmporteerd. Veel van deze dieren worden in het wild gevangen. Veel mensen vrágen ook speciaal naar wildvangdieren. De handel in wildvangdieren zou gestopt kunnen worden wanneer consumenten niet langer interesse zouden tonen in wildvangst en wanneer de landen waar de dieren verhandeld mogen worden strengere regels opstellen, dan wel de handel in im- en export geheel verbieden.
Wereldwijd gaat er 20 miljard per jaar om in de illegale handel van exotische dieren. Voor dit geld worden bedreigde diersoorten uit hun leefomgeving geroofd, onder zeer erbarmelijke omstandigheden naar andere landen gesmokkeld om uiteindelijk aan ‘liefhebbers’ verkocht te worden. Veel van deze dieren ondervinden veel stress tijdens vangst, transport en opslag. Het transport is zo wreed dat een smokkelaar twintig vogels vangt om er twee levende aan over te houden.
Na transport komen de dieren vaak op verkeerde verkooppunten terecht en worden door mensen aangeschaft die weinig tot geen kennis hebben over deze dieren. Het probleem is dat mensen deze dieren vaak vanuit een impuls kopen. Ze zien een schattig of interessant dier en schaffen het aan zonder stil te staan bij de consequenties. Zijn ze uitgekeken op het dier dan wordt het gedumpt of gedood. Op markten en beurzen worden dieren in erbarmelijke omstandigheden gehouden zoals (te) kleine plastic doosjes. Moerasschildpadden lopen rond in droge bakken (hebben water nodig) en verschillende dieren zijn te zien in kleine, beschadigde bakken. Dieren die als voer worden gebruikt (zoals muizen) worden met grote aantallen in een veel te kleine bak gehouden en baby muizen worden verkocht in puntzakjes, alsof het patat is.
Zoönosen en volksgezondheid
Wat mensen zich al helemaal niet realiseren is dat een exotisch dier drager kan zijn van een bepaalde ziekte die een bedreiging kan vormen voor de Nederlandse fauna en voor de volksgezondheid. Wasberen bijvoorbeeld zijn drager van een wasbeerspoelworm die mensen, andere zoogdieren en vogels kan infecteren. Vooral de omgeving waar wasberen hebben gewoond vormt een risico, omdat de eitjes van de spoelworm jarenlang kunnen overleven. Prairiehondjes kunnen drager zijn van een monkeypoxvirus, dat hoogst besmettelijk is voor mensen. Een goed voorbeeld van een wereldwijde virusinfectie overgedragen door exotische dieren is de SARS epidemie in 2003. Deze epidemie had meer dan 8000 menselijke infecties tot gevolg en 764 doden.
Naast het feit dat het houden van exotische dieren een risico vormt voor de volksgezondheid, kunnen deze dieren ook een risico vormen voor de Nederlandse fauna en natuur. Exotische dieren die gedumpt worden of ontsnappen en overleven in de natuur, kunnen een bepaalde inheemse diersoort verdringen. Een zeer recent Nederlands voorbeeld hiervan is de Pallas eekhoorn, een uitheemse soort, die de inheemse rode eekhoorn flink verdrongen heeft. Dit komt voornamelijk door voedselconcurrentie en door introductie van ziekten waartegen de rode eekhoorn niet bestand is. Zo vormen onder andere ook wasberen en muskusratten een bedreiging voor de biologische diversiteit in de Nederlandse natuur.
Lees hier een interview met Stichting AAP.
(Bronnen: Bolhuis van H. en Wolters M. (2007), Vinke, C. (2009),
www.aap.nl, www.dierenbescherminghoekschewaard.nl)
Vorige pagina: Stadsbreed duurzaam dierbeleid Rotterdam
Volgende pagina: Hondenpoepzakjes dispensers